Motor hızı ve güç arasındaki ilişki hakkındaki tartışmalarda farklı senaryolar farklı korelasyonlar doğurur. Aynı güç derecesine sahip motorların bazıları daha yüksek hızda, bazıları ise daha düşük hızda çalışır. Bir motorun hızı kutup çifti sayısına bağlıdır. Örneğin, 2 kutuplu bir motorun senkron hızı dakikada 3.000 devir (rpm) iken, 10 kutuplu bir motorun senkron hızı 600 rpm'dir.
1, Hat frekansı motorunun hızı ile gücü arasındaki ilişki nedir?
Hat frekanslı motorlar için, aynı merkez yüksekliğine sahip motorlar, gerçek çalışma koşullarına göre farklı kutup sayılarıyla tasarlanabilir ve farklı hızlar, farklı güç değerlerine karşılık gelebilir. Aynı merkez yüksekliği durumunda, genellikle hız ne kadar düşük olursa karşılık gelen güç de o kadar küçük olur. Ayrıca, aynı güç derecesine sahip iki motor için, daha az kutuplu motor daha küçük bir dinamik torka sahipken, çok kutuplu düşük hızlı motor daha büyük bir dinamik torka sahiptir.
2, Değişken frekanslı bir motorun hızı ile gücü arasındaki ilişki nedir?
Önceki yazımızda da bahsettiğimiz gibi aynı motor düşük hızlarda sabit tork modunda çalışmaktadır. Yani motor frekansı değiştiğinde motorun dinamik torku değişmeden kalır. Bu durumda, motor hızı arttıkça güç de giderek artar (motor gücü, hız ve torkun çarpımıdır). Akım ve tork arasındaki ilişkiye göre, değişken frekanslı bir motorun akımı, sabit torklu çalışma sırasında temel olarak sabit kalır. Bu karakteristik göz önüne alındığında, değişken frekanslı motorlar, düşük hızlarda çalışırken sıcaklık artışlarının gereksinimleri karşılamasını sağlamak için cebri havalandırma yapısını benimsemelidir.
Motor frekansı belirli bir değere ulaştığında gücü nominal güce ulaşacaktır. Motor sabit tork modunda çalışmaya devam ederse aşırı yük sorunu kaçınılmaz olarak ortaya çıkacaktır. Bu nedenle motor hat frekansının üzerinde çalıştığında sabit güçte çalışma moduna geçmelidir. Bu durumda motor hızı arttıkça dinamik tork da buna bağlı olarak azalır ve buna karşılık gelen motor akımı da düşer.
Yukarıdaki içeriği özetlemek gerekirse, farklı hızlara sahip motorlar, yalnızca karşılık gelen motor spesifikasyonları farklı olacak şekilde, farklı güç değerleri ile yapılandırılabilir. Aynı güç değerine ve temel olarak aynı özelliklere sahip motorlar için, daha yüksek hız daha düşük torka, daha düşük hız ise daha yüksek torka karşılık gelir. Aynı değişken frekanslı motora gelince, hızın güçle pozitif ilişkili olduğu düşük frekanslarda sabit tork modunda çalışır. Sabit güç modunda yüksek frekanslarda çalışırken hız ne kadar yüksek olursa tork da o kadar düşük olur.